Κεφάλαιο 3
Πριν τελειώσει ο Αύγουστος
Με τον Μάρκο ξαναβρεθήκαμε τρεις φορές πριν φύγει. Θυμάμαι τις ημερομηνίες καλύτερα από πολλές επετείους της ζωής μου, παρόλο που τότε δεν σημείωσα τίποτε. Έβρισκα λίγο χρόνο ανάμεσα στη δουλειά και στο σπίτι, τον συναντούσα κι επέστρεφα με την αίσθηση πως όλοι θα καταλάβαιναν μόλις με κοιτούσαν. Κανείς δεν κατάλαβε. Η Λίτσα με ρωτούσε για τα παιδιά, οι γυναίκες στο γραφείο παραπονιούνταν για τη ζέστη και ο Θανάσης συνέχιζε να μου λέει πώς είχε περάσει τη μέρα του. Εγώ έκανα όσα έκανα πάντα, αλλά άκουγα συχνά τον εαυτό μου να απαντά με καθυστέρηση. Ο Μάρκος θα έφευγε στις 31 Αυγούστου. Μου το είπε ένα βράδυ έξω από το χωριό, ενώ στεκόμουν ακουμπισμένη στο δέντρο. Είχα φορέσει ένα σκούρο μπλε φόρεμα. Το χέρι του ακούμπησε το δικό μου και, αντί να τον ρωτήσω πότε θα επέστρεφε, του ζήτησα να με κρατήσει λίγο.
Η τελευταία μας συνάντηση έγινε στις 29 Αυγούστου, στο σπίτι του. Είχα ελεύθερο το απόγευμα και ο Θανάσης είχε πάει με τον αδελφό του σε ένα χωράφι έξω από το χωριό. Δεν είχα περισσότερο χρόνο από τις άλλες φορές, όμως από το πρωί ένιωθα πως ήθελα να καθυστερήσω τα πάντα. Σιδέρωσα μια μπλούζα που δεν θα φορούσα, τακτοποίησα ένα συρτάρι και τελικά έμεινα καθισμένη στην άκρη του κρεβατιού, με την τσάντα στα πόδια μου. Θα μπορούσα να μην πάω. Θα έφευγε σε δύο μέρες και η ιστορία μας θα τελείωνε χωρίς να χρειαστεί να τον αποχαιρετήσω. Όταν σηκώθηκα, πήρα μαζί μου το μικρό μπουκαλάκι με το άρωμα που φορούσα στο πανηγύρι. Έβαλα λίγο στους καρπούς και το επέστρεψα στη θέση του.
Με περίμενε στο καθιστικό. Οι κούτες που είχα δει την πρώτη φορά ήταν κλεισμένες και πάνω στην καρέκλα υπήρχε μια ταξιδιωτική τσάντα. Την κοίταξα πριν κοιτάξω εκείνον. Ο Μάρκος ήρθε κοντά μου και με φίλησε. Δεν καθίσαμε απέναντι ούτε βρήκαμε κάποια δουλειά του σπιτιού για να συζητήσουμε. Τον αγκάλιασα και έμεινα για λίγο με το πρόσωπο στον ώμο του. Ύστερα με ρώτησε αν ήμουν καλά. «Δεν θέλω να μιλήσουμε ακόμη για το τέλος», του είπα. Ακούμπησε το μέτωπό του στο δικό μου και συμφώνησε. Το παράθυρο ήταν μισάνοιχτο. Από τον δρόμο ακουγόταν μια γυναίκα που φώναζε το εγγόνι της να μπει μέσα. Εκείνος πήγε και το έκλεισε, κι εγώ τον ακολούθησα με το βλέμμα ώσπου γύρισε πάλι κοντά μου.
Περάσαμε στο δωμάτιο κρατώντας ο ένας το χέρι του άλλου. Κάναμε ερωτα με πάθος. Δεν είχα πια την αμηχανία της πρώτης φοράς, όμως στεκόμουν λίγο στην άκρη του κρεβατιού, προσπαθώντας να συνηθίσω την ιδέα ότι δεν θα ξαναβρισκόμουν εκεί. Ο Μάρκος με φίλησε και με ρώτησε χαμηλόφωνα αν ήθελα να μείνω. Του απάντησα ναι. Τον τράβηξα κοντά μου και αφήσαμε τα ρούχα μας στην καρέκλα. Κάναμε έρωτα εκείνο το απόγευμα χωρίς να βιαστούμε. Θυμάμαι περισσότερο τη φροντίδα του, τις μικρές παύσεις για να με κοιτάξει, το όνομά μου όπως το έλεγε. Κάποτε έκλεισα τα μάτια και σταμάτησα να υπολογίζω την ώρα. Ήξερα ότι είχα επιλέξει να είμαι εκεί. Για όσο κρατούσε η συνάντησή μας, ήθελα να την αφήσω να συμβεί ολόκληρη.
Αργότερα ξαπλώσαμε δίπλα δίπλα και του κράτησα το χέρι πάνω στο σεντόνι. Η ζέστη είχε υποχωρήσει και από τις γρίλιες έμπαινε μια λεπτή λωρίδα φωτός. Μου είπε ότι θα του έλειπα. Ήθελα να τον πιστέψω, αλλά δεν τον ρώτησα πόσο ούτε του ζήτησα να μου υποσχεθεί κάτι. «Εμένα θα μου λείψει αυτό», είπα και έσφιξα τα δάχτυλά του. Γύρισε προς το μέρος μου. «Μπορώ να σου γράφω;» Για λίγη ώρα δεν απάντησα. Σκεφτόμουν τον χειμώνα, τις ώρες που θα περίμενα ένα μήνυμα, τις δικαιολογίες που θα έπρεπε να επινοώ για να πάω στην πόλη. «Καλύτερα όχι», είπα τελικά. Με κοίταξε, ύστερα έγνεψε. Δεν του το είπα επειδή δεν τον ήθελα. Του το είπα επειδή τον ήθελα αρκετά ώστε να ξέρω ότι θα δυσκολευόμουν να σταματήσω.
Σηκώθηκα πρώτη. Εκείνος μου έφερε ένα ποτήρι νερό και κάθισε στην άκρη του κρεβατιού όσο ντυνόμουν. Έψαχνα το ένα σκουλαρίκι μου και το βρήκε κοντά στο μαξιλάρι. Το ακούμπησε στην παλάμη μου κι εγώ γέλασα με την ανακούφιση ενός ανθρώπου που θυμάται ξαφνικά ότι πρέπει να γυρίσει σπίτι όπως έφυγε. Στον καθρέφτη ίσιωσα τα μαλλιά μου. Ο Μάρκος στεκόταν πίσω μου και, για λίγα δευτερόλεπτα, κοιταχτήκαμε μέσα από το είδωλό μας. Στην πόρτα τον φίλησα εγώ. «Να προσέχεις», του είπα. «Κι εσύ, Άννα». Δεν γύρισα όταν κατέβηκα τα σκαλιά. Φοβόμουν πως, αν τον έβλεπα ακόμη εκεί, θα ανέβαινα πάλι.
Στις 31 Αυγούστου είδα το αυτοκίνητό του να περνά από την πλατεία. Είχα βγει από το μπακάλικο με μια σακούλα στο χέρι και στεκόμουν δίπλα σε μια γειτόνισσα. Ο Μάρκος με είδε και σήκωσε το χέρι του, όπως θα χαιρετούσε οποιονδήποτε γνώριμο. Τον χαιρέτησα κι εγώ. Η γειτόνισσα είπε ότι το πατρικό του είχε επιτέλους περιποιηθεί λίγο και συνέχισε να μου μιλά για την κόρη της. Άκουγα το αυτοκίνητο να απομακρύνεται και προσπαθούσα να παρακολουθήσω την κουβέντα. Το ίδιο μεσημέρι καθίσαμε με τον Θανάση στην αυλή. Μου ζήτησε το ψωμί και με ρώτησε αν θα πηγαίναμε την άλλη Κυριακή να δούμε τα παιδιά. Είπα ναι. Δεν υπήρξε καμία αποκάλυψη, καμία ερώτηση που να με φέρει σε δύσκολη θέση. Υπήρξαν οι μέρες που ακολούθησαν και στις οποίες έπρεπε να συνηθίσω να μη συναντώ τον Μάρκο.
Δεν τον ξαναείδα. Κράτησα τον αριθμό του για λίγους μήνες και ύστερα τον έσβησα, χωρίς να του έχω γράψει. Το κόκκινο φόρεμα έμεινε στην ντουλάπα και το επόμενο καλοκαίρι το φόρεσα σε έναν γάμο. Ο Θανάσης με περίμενε στην αυλή και μου είπε πως μου πήγαινε. Τον ευχαρίστησα και πήγα κοντά του. Ακόμη και τώρα, όταν θυμάμαι εκείνον τον Αύγουστο, δεν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτόν χωρίς να θυμηθώ και τον άντρα μου, που δεν ήξερε τίποτε. Η ανάμνηση του Μάρκου έχει μέσα της χαρά και ντροπή, και δεν προσπάθησα ποτέ να αποφασίσω ποια από τις δύο είναι μεγαλύτερη. Ήταν μια περιπέτεια που επέλεξα και που τελείωσε. Κανείς δεν την έμαθε. Μόνο στο πανηγύρι, όταν ακούγεται εκείνο το τραγούδι, στρέφω καμιά φορά το βλέμμα προς το τραπέζι όπου καθόταν. Ύστερα πιάνω το χέρι της γυναίκας δίπλα μου και συνεχίζω τον χορό.