Γράφει ο Γιάννης Χατζηιωαννίδης
Στις 3 Νοεμβρίου, η επίτροπος Διαχείρισης Κρίσεων Χάτζα Λαμπίμπ παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας ένα πλαίσιο που ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να διαθέτουν βασικά εφόδια για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Η ιδέα είχε ήδη ενταχθεί στην ευρωπαϊκή στρατηγική ετοιμότητας τον Μάρτιο του 2025. Οι νέες, μη δεσμευτικές κατευθύνσεις εξειδικεύουν πώς μπορούν να την εφαρμόσουν τα κράτη-μέλη. Προβλέπουν επίσης εκπαίδευση στα σχολεία, μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία και έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών σε περίπτωση κρίσης.
Ποια σενάρια τροφοδοτούν την ανησυχία
Ένα από τα σενάρια είναι μια κυβερνοεπίθεση που θα διατάρασσε τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών. Αν, για παράδειγμα, μια επίθεση προκαλούσε εκτεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης, οι συνέπειες θα μπορούσαν να φτάσουν από τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας έως τα ΑΤΜ και τα ψυγεία των καταστημάτων. Για ένα νοικοκυριό, μια τέτοια αλληλουχία βλαβών θα σήμαινε ότι ακόμη και απλές καθημερινές ανάγκες, όπως η αγορά τροφίμων ή η επικοινωνία με συγγενείς, θα γίνονταν δυσκολότερες. Μια άλλη εκδοχή αφορά πιθανό σαμποτάζ σε ενεργειακές ή μεταφορικές υποδομές. Οι γεωπολιτικές εντάσεις δίνουν βάρος στο ερώτημα αν μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει ταυτόχρονα προβλήματα σε περισσότερες από μία χώρες. Στο ίδιο πλαίσιο ετοιμότητας, όμως, χωρούν και πολύ διαφορετικά περιστατικά. Μια πλημμύρα μπορεί να αποκόψει οικισμούς, μια πυρκαγιά να επιβάλει εκκενώσεις και μια υγειονομική κρίση να πιέσει τις υπηρεσίες υγείας και τον εφοδιασμό. Η χρονική συγκυρία αφήνει χώρο για εικασίες ότι οι Βρυξέλλες ανησυχούν για κάποια συγκεκριμένη εξέλιξη. Η δημόσια ανακοίνωση της Κομισιόν, ωστόσο, παρουσιάζει τις 72 ώρες ως κοινό μέτρο ετοιμότητας για διαφορετικές κρίσεις και δεν κατονομάζει συγκεκριμένη επικείμενη απειλή. Το πρακτικό ερώτημα είναι τι χρειάζεται ένα νοικοκυριό στο διάστημα κατά το οποίο οι αρχές κινητοποιούνται και οργανώνουν τη διανομή βοήθειας.
Τι μπορεί να περιέχει το κιτ των 72 ωρών
Νερό, τρόφιμα μακράς διάρκειας, φακός με εφεδρικές μπαταρίες, φορτισμένο power bank, λίγα μετρητά και αντίγραφα βασικών εγγράφων σε αδιάβροχη θήκη συνθέτουν μια βασική λίστα. Από εκεί και πέρα, το περιεχόμενο εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε σπιτιού, όπως η καθημερινή φαρμακευτική αγωγή ή τα απαραίτητα είδη για ένα βρέφος. Η χρησιμότητα του κιτ φαίνεται σε ένα απλό παράδειγμα. Αν κοπεί το ρεύμα και ταυτόχρονα κλείσουν οι δρόμοι ύστερα από μια κακοκαιρία, ένα νοικοκυριό με βασικές προμήθειες μπορεί να καλύψει τις άμεσες ανάγκες του όσο τα συνεργεία προσπαθούν να αποκαταστήσουν την πρόσβαση. Αυτό το περιθώριο χρόνου επιδιώκει να εξασφαλίσει η Κομισιόν με τις 72 ώρες.
Τι περιλαμβάνει
Το ακριβές περιεχόμενο του κιτ καθορίζεται από κάθε χώρα ξεχωριστά. Θα πρέπει να επιτρέπει στους πολίτες να είναι αυτάρκεις για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση που αποκοπούν από την πρόσβαση σε βασικά εφόδια. Ενδεικτικά, η Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας της Κομισιόν ανήρτησε στις 12 Οκτωβρίου στην ιστοσελίδα της το κιτ επιβίωσης 72 ωρών που συνιστάται στην Ολλανδία
■ Εμφιαλωμένο νερό, 3 λίτρα/άτομο ημερησίως
■ Τρόφιμα που δεν αλλοιώνονται εύκολα, όπως ξηροί καρποί, αποφλοιωμένα φρούτα, λαχανικά σε κονσέρβα
■ Ραδιόφωνο που λειτουργεί με μπαταρίες
■ Κινητό τηλέφωνο με φορτισμένο power bank
■ Φακούς με έξτρα μπαταρίες, κεριά και σπίρτα
■ Κουτί πρώτων βοηθειών με οδηγίες χρήσης
■ Κουβέρτες για ζεστασιά
■ Σφυρίχτρα για ενημέρωση των διασωστών
■ Χρήματα σε χαρτονομίσματα και κέρματα (70 ευρώ/ενήλικα, 30 ευρώ/παιδί)
■ Εργαλεία, όπως σφυρί, πριόνι, τσιμπίδα
■ Είδη προσωπικής υγιεινής (απολυμαντικά, χαρτί υγείας, βρεγμένα πανάκια, σερβιέτες, οδοντόπαστα, οδοντόβουρτσα)
■ Αντίγραφα της ταυτότητας και άλλων σημαντικών εγγράφων (π.χ. δίπλωμα, διαβατήριο), λίστα με τους σημαντικούς τηλεφωνικούς αριθμούς
■ Εξτρα κλειδιά για το σπίτι και το αυτοκίνητο
■ Προσωπικά αντικείμενα (π.χ. φάρμακα, δεύτερα διορθωτικά γυαλιά, βρεφική τροφή, τροφή και νερό για κατοικίδια)
■ Το κιτ επιβίωσης πρέπει να φυλάσσεται σε εύκολα προσβάσιμο χώρο και να υπάρχει και ένας ανθεκτικός σάκος/τσάντα στον ίδιο χώρο, για την περίπτωση άμεσης εγκατάλειψης του σπιτιού.
