Του Γιάννη Χατζηιωαννίδη
Στον αθέατο κόσμο των μυστικών υπηρεσιών, όπου οι επιτυχίες σπάνια δημοσιοποιούνται και οι αποτυχίες γίνονται πρωτοσέλιδα, η βρετανική MI6 εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή κοινότητα πληροφοριών. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μεγάλης έρευνας του γαλλικού περιοδικού L’Express, η οποία βασίστηκε σε τρίμηνη δημοσιογραφική έρευνα και στις αξιολογήσεις δεκάδων κορυφαίων στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών από ολόκληρο τον κόσμο.
Η κορυφή ανήκει στη MI6
Στην έρευνα συμμετείχαν 60 επαγγελματίες του χώρου από 25 χώρες, ανάμεσά τους πρώην και εν ενεργεία επικεφαλής υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και στελέχη της CIA και της Μοσάντ. Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο. Η βρετανική MI6 συγκέντρωσε 251 βαθμούς, αφήνοντας αρκετά πίσω τη γαλλική DGSE, η οποία κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 169 βαθμούς. Η διαφορά δεν αποδίδεται μόνο στις επιχειρησιακές δυνατότητες της υπηρεσίας, αλλά κυρίως στη στρατηγική που ακολουθεί εδώ και δεκαετίες: τη μακροχρόνια ανάπτυξη ανθρώπινων πηγών και τη δημιουργία δικτύων σε κρίσιμα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Σύμφωνα με πρώην στελέχη δυτικών υπηρεσιών, οι Βρετανοί διαθέτουν την υπομονή να επενδύουν επί χρόνια σε μία πηγή, μέχρι αυτή να αποκτήσει πρόσβαση στις πληροφορίες που πραγματικά ενδιαφέρουν.
Δίκτυα σε ολόκληρο τον κόσμο
Η φήμη της MI6 συνδέεται με την ικανότητά της να δρα σε ιδιαίτερα δύσκολα περιβάλλοντα. Οι ειδικοί που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμούν ότι η υπηρεσία διαθέτει ισχυρά δίκτυα σε χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία και το Ιράν, περιοχές που αποτελούν σήμερα επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων. Παράλληλα, η MI6 θεωρείται από πολλούς καθοριστικός παράγοντας στην έγκαιρη προειδοποίηση της Δύσης πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, σε στενή συνεργασία με την αμερικανική CIA.
Η γαλλική DGSE παραμένει ισχυρός αντίπαλος
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η γαλλική DGSE, η οποία θεωρείται η ισχυρότερη υπηρεσία πληροφοριών της ηπειρωτικής Ευρώπης. Η γαλλική υπηρεσία διακρίνεται για τον συνδυασμό ανθρώπινων πηγών, τεχνολογικών δυνατοτήτων και επιχειρησιακής δράσης, ενώ διαθέτει σημαντική παρουσία στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή και στον τομέα της αντιτρομοκρατίας. Παρά τη μεγάλη εμπειρία της, οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι εξακολουθεί να βρίσκεται ένα επίπεδο κάτω από τη MI6 όσον αφορά τις διεθνείς επιχειρήσεις και τη στρατολόγηση υψηλής αξίας πηγών.
Η έκπληξη της Ολλανδίας και η άνοδος της Ουκρανίας
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η παρουσία των ολλανδικών υπηρεσιών AIVD και MIVD στην τρίτη θέση. Παρά το μικρότερο μέγεθός τους, θεωρούνται από τους ειδικούς ιδιαίτερα αποτελεσματικές, έχοντας συμμετάσχει σε σημαντικές κυβερνοεπιχειρήσεις και αποστολές πληροφοριών τα τελευταία χρόνια. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ουκρανία, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη ραγδαία επιχειρησιακή εξέλιξη των υπηρεσιών της μετά την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία. Οι ουκρανικές υπηρεσίες έχουν αποκτήσει φήμη για την ταχύτητα, την καινοτομία και τις επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου, αν και ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις ως προς την ασφάλεια των πληροφοριών τους.
Η Ελλάδα δεν βαθμολογήθηκε, αλλά θεωρείται πολύτιμος εταίρος
Αν και η Ελλάδα δεν συγκέντρωσε βαθμούς στην κατάταξη, το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών παραμένουν ιδιαίτερα χρήσιμος συνεργάτης για τους δυτικούς συμμάχους, κυρίως σε ζητήματα που αφορούν την Τουρκία. Η γεωγραφική θέση της χώρας, η πολυετής παρακολούθηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και η βαθιά γνώση της περιοχής καθιστούν την ελληνική εμπειρία σημαντική για την ανταλλαγή πληροφοριών με ευρωπαϊκές και νατοϊκές υπηρεσίες.
Η νέα πραγματικότητα της ευρωπαϊκής κατασκοπείας
Η έρευνα του L’Express αποτυπώνει μια νέα πραγματικότητα: οι υπηρεσίες πληροφοριών βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή των διεθνών εξελίξεων, είτε πρόκειται για πολεμικές συγκρούσεις, είτε για κυβερνοεπιθέσεις, είτε για υβριδικές απειλές. Και σε αυτόν τον αθέατο ανταγωνισμό, όπου η αξιοπιστία, οι ανθρώπινες πηγές και η μακροχρόνια στρατηγική κάνουν τη διαφορά, η MI6 εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς επαγγελματίες του χώρου η κορυφαία υπηρεσία πληροφοριών της Ευρώπης.
Η πρώτη δεκάδα
1. Ηνωμένο Βασίλειο – MI6: 251 βαθμοί
2. Γαλλία – DGSE: 169 βαθμοί
3. Ολλανδία – AIVD/MIVD: 97 βαθμοί
4. Ουκρανία: 77 βαθμοί
5. Γερμανία – BND: 62 βαθμοί
6. Σουηδία: 40 βαθμοί
7. Νορβηγία: 34 βαθμοί
8. Εσθονία: 27 βαθμοί
9. Πολωνία: 22 βαθμοί
10. Δανία: 16 βαθμοί
