Γράφει ο Γιάννης Χατζηιωαννίδης
Υπήρξε μια εποχή που οι Ιάπωνες δεν ήξεραν να φτιάχνουν ουίσκι. Και υπήρξε ένας άνθρωπος που αποφάσισε ότι αυτό έπρεπε να αλλάξει. Το όνομά του ήταν Masataka Taketsuru. Σήμερα θεωρείται ο «πατέρας του ιαπωνικού ουίσκι». Χωρίς εκείνον, πιθανότατα δεν θα υπήρχαν ποτέ ονόματα όπως Yamazaki, Hibiki, Hakushu ή Nikka όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Η ιστορία του μοιάζει περισσότερο με κινηματογραφικό σενάριο παρά με επιχειρηματική βιογραφία. Γεννημένος το 1894 στη Χιροσίμα, προερχόταν από οικογένεια που παρήγαγε σάκε επί γενιές. Όμως ο ίδιος πίστευε ότι το μέλλον δεν βρισκόταν στα παραδοσιακά ιαπωνικά ποτά. Βρισκόταν στη Σκωτία. Το 1918 ταξίδεψε στη Γλασκώβη για να σπουδάσει οργανική χημεία και, παράλληλα, να μαθητεύσει δίπλα στους κορυφαίους αποσταγματοποιούς της εποχής. Δεν περιορίστηκε στη θεωρία. Εργάστηκε μέσα σε αποστακτήρια, κατέγραψε κάθε στάδιο της παραγωγής, σχεδίασε καζάνια, μελέτησε βαρέλια και κλίμα, κρατώντας λεπτομερή σημειωματάρια που σήμερα θεωρούνται ιστορικά ντοκουμέντα της ιαπωνικής ωρολογο… όχι, της ιαπωνικής αποσταγματοποιίας. Στη Σκωτία γνώρισε και την Rita Cowan, τη γυναίκα που θα γινόταν σύζυγός του και θα τον ακολουθούσε στην Ιαπωνία, σε μια εποχή που ένας τέτοιος γάμος ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστος. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του, συνεργάστηκε με τον επιχειρηματία Shinjiro Torii, ιδρυτή της Suntory. Μαζί δημιούργησαν το πρώτο μεγάλο αποστακτήριο της Ιαπωνίας, το Yamazaki, έξω από το Κιότο. Η συνεργασία τους, όμως, δεν κράτησε για πάντα. Ο Taketsuru πίστευε ότι το ουίσκι έπρεπε να παραμένει όσο το δυνατόν πιο πιστό στη σκωτσέζικη φιλοσοφία. Έτσι, το 1934 ίδρυσε τη δική του εταιρεία: τη Nikka Whisky. Επέλεξε το Γιοΐτσι στο Χοκάιντο επειδή το κλίμα του έμοιαζε περισσότερο με εκείνο της Σκωτίας. Ψυχροί χειμώνες, θαλάσσια υγρασία και καθαρό νερό δημιουργούσαν τις ιδανικές συνθήκες για την παλαίωση. Για δεκαετίες, το ιαπωνικό ουίσκι παρέμενε σχεδόν άγνωστο εκτός Ιαπωνίας. Ώσπου ήρθε η μεγάλη ανατροπή. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι ετικέτες των Suntory και Nikka άρχισαν να κερδίζουν τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις. Οι κριτές έμειναν έκπληκτοι. Πολλά ιαπωνικά ουίσκι ξεπερνούσαν σε βαθμολογία ιστορικά single malts της Σκωτίας. Το 2015, ο Jim Murray ανακήρυξε το Yamazaki Sherry Cask ως το καλύτερο ουίσκι στον κόσμο, προκαλώντας αίσθηση στη διεθνή αγορά. Σήμερα, φιάλες όπως το Yamazaki 25, το Hibiki 30 και επιλεγμένες εμφιαλώσεις της Nikka θεωρούνται συλλεκτικά έργα τέχνης, με τιμές που φτάνουν σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ στις δημοπρασίες. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Masataka Taketsuru, όμως, δεν ήταν ένα βραβείο. Ήταν ότι απέδειξε πως η Ιαπωνία μπορούσε να πάρει μια δυτική τέχνη, να τη σεβαστεί απόλυτα και, μέσα από την ιαπωνική φιλοσοφία της συνεχούς βελτίωσης, να τη μετατρέψει σε κάτι μοναδικό. Γιατί στην Ιαπωνία η αντιγραφή δεν θεωρείται ο τελικός στόχος. Είναι μόνο η αρχή της διαδρομής προς την τελειότητα.
Κάθε φορά που κάποιος σηκώνει ένα ποτήρι Yamazaki ή Nikka, δεν δοκιμάζει μόνο ένα εξαιρετικό ουίσκι. Δοκιμάζει το όνειρο ενός ανθρώπου που ταξίδεψε από τη Χιροσίμα στη Σκωτία, επέστρεψε με ένα τετράδιο γεμάτο σημειώσεις και απέδειξε ότι η αριστεία δεν έχει σύνορα, όταν συνοδεύεται από υπομονή, γνώση και πάθος.
