By Mira K.
Με την αναγγελία ίδρυσης κόμματος θα ξεκινήσει, κατά πάσα πιθανότητα, και η σταδιακή φθορά της δημόσιας εικόνας της κυρίας Καρυστιανού. Μέχρι σήμερα η παρουσία της στη δημόσια σφαίρα βασίστηκε κυρίως στον ρόλο της ως μητέρας-θύματος της τραγωδίας των Τεμπών, ένας ρόλος που της προσέδωσε μεγάλη ηθική ισχύ και κοινωνική αποδοχή. Η μετάβαση όμως από την κοινωνική και ηθική εκπροσώπηση στην ενεργό πολιτική αποτελεί μια εντελώς διαφορετική διαδικασία, με διαφορετικές απαιτήσεις και διαφορετικά κριτήρια αξιολόγησης.
Η συμπάθεια που μπορεί να εκφράζει η κοινωνία προς ένα πρόσωπο δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πολιτική εμπιστοσύνη. Οι πολίτες μπορεί να αναγνωρίζουν τον πόνο, την επιμονή ή τον αγώνα ενός ανθρώπου, αλλά όταν αυτός ο άνθρωπος ζητά να αναλάβει πολιτικό ρόλο, τότε τίθενται νέα ερωτήματα. Τι προτείνει για την οικονομία; Ποια είναι η θέση του για την εξωτερική πολιτική; Πώς αντιλαμβάνεται τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, της Υγείας, της Παιδείας και της Δημόσιας Διοίκησης; Ποιο είναι το σχέδιό του για τη χώρα; Από τη στιγμή που θα μπει στην πολιτική αρένα, η κυρία Καρυστιανού δεν θα κρίνεται πλέον ως συγγενής θύματος αλλά ως πολιτικός παράγοντας. Κάθε δημόσια τοποθέτησή της θα εξετάζεται αυστηρά. Κάθε δήλωση θα αναλύεται. Κάθε πρόταση θα συγκρίνεται με εναλλακτικές πολιτικές προτάσεις. Η συναισθηματική φόρτιση που συνοδεύει την υπόθεση των Τεμπών δεν θα είναι αρκετή για να απαντήσει στα καθημερινά προβλήματα των πολιτών. Είναι πιθανό επίσης να συγκεντρωθούν γύρω της πρόσωπα που έχουν αποτύχει πολιτικά στο παρελθόν ή που αναζητούν έναν νέο πολιτικό φορέα για να επιστρέψουν στο προσκήνιο. Αυτό συμβαίνει συχνά σε νέα πολιτικά εγχειρήματα που εμφανίζονται με δυναμική αλλά χωρίς σαφή ιδεολογική και οργανωτική συγκρότηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αρχική δυναμική μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε εσωτερικές αντιφάσεις και πολιτική ασάφεια. Ήδη, οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι έχει υιοθετήσει ή αναπαράγει ισχυρισμούς που δεν έχουν αποδειχθεί επαρκώς, ενώ παράλληλα έχει στραφεί νομικά εναντίον κρατικών λειτουργών που, κατά την άποψή τους, επιτέλεσαν ορθά το έργο τους. Οι υποστηρικτές της, από την άλλη πλευρά, θεωρούν ότι επιμένει στην αναζήτηση της αλήθειας και της λογοδοσίας. Αυτή η αντιπαράθεση είναι βέβαιο ότι θα ενταθεί εάν αποφασίσει να πολιτευτεί. Το βασικό της πολιτικό μήνυμα επικεντρώνεται στην καταγγελία του φαυλοκρατικού χαρακτήρα του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Πρόκειται για μια διαπίστωση με την οποία συμφωνεί ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας εδώ και δεκαετίες. Η δυσπιστία προς το κράτος, τα κόμματα και τους θεσμούς αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό της μεταπολιτευτικής περιόδου. Πολλοί πολιτικοί, ακόμα και πρωθυπουργοί, έχουν αναφερθεί κατά καιρούς στις παθογένειες της δημόσιας διοίκησης, της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς.
Ωστόσο, η καταγγελία από μόνη της δεν αρκεί. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πάντοτε το ίδιο: ποια είναι η εναλλακτική πρόταση; Πώς αλλάζει στην πράξη ένα κράτος με βαθιά ριζωμένες παθογένειες; Ποια μέτρα μπορούν να περιορίσουν τη διαφθορά; Πώς διασφαλίζεται η αξιοκρατία; Πώς ενισχύεται η λογοδοσία; Οι πολίτες δεν αρκούνται μόνο στην περιγραφή του προβλήματος· ζητούν και συγκεκριμένες λύσεις.
Εάν η κυρία Καρυστιανού δεν καταφέρει να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πολιτικό σχέδιο, τότε η αρχική δυναμική που πιθανόν θα αποκτήσει μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή. Είναι πιθανό να καταγράψει αξιοσημείωτα ποσοστά στην αρχή, αξιοποιώντας τη δυσαρέσκεια και τη διάθεση διαμαρτυρίας ενός μέρους του εκλογικού σώματος. Η ιστορία όμως έχει δείξει ότι τα πολιτικά εγχειρήματα που στηρίζονται κυρίως στην αγανάκτηση και λιγότερο σε συγκεκριμένο πρόγραμμα δυσκολεύονται να διατηρήσουν τη δυναμική τους σε βάθος χρόνου. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η εκλογική της επιρροή θα μπορούσε να μειώνεται σταδιακά όσο οι πολίτες ζητούν πιο συγκεκριμένες απαντήσεις και πιο ολοκληρωμένες προτάσεις. Η ψήφος διαμαρτυρίας που πιθανόν να τη στηρίξει στην αρχή θα μπορούσε να υποχωρήσει όταν έρθει η στιγμή της πολιτικής αξιολόγησης. Τότε η δημόσια συζήτηση δεν θα περιστρέφεται γύρω από το ποια είναι ή τι έχει βιώσει, αλλά γύρω από το τι μπορεί να προσφέρει και τι είναι ικανή να υλοποιήσει. Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο κρίνονται τελικά όλοι όσοι επιλέγουν να περάσουν από την κοινωνική παρέμβαση στην πολιτική δράση: όχι από το δίκαιο των προθέσεών τους, αλλά από την επάρκεια των προτάσεών τους και την ικανότητά τους να πείσουν ότι μπορούν να κυβερνήσουν καλύτερα από εκείνους που καταγγέλλουν.
