Ο όρος σεξουαλικός εθισμός έχει μπει δυναμικά στη δημόσια συζήτηση, ειδικά στην εποχή των dating apps και των γρήγορων ερωτικών συνευρέσεων. Αλλά τι σημαίνει πραγματικά; Πότε το έντονο σεξουαλικό ενδιαφέρον μετατρέπεται σε παθολογική κατάσταση; Και τελικά, είναι ο σεξουαλικός εθισμός μια αληθινή διαταραχή ή απλώς μια παρεξηγημένη έννοια; Οι ειδικοί δίνουν τις απαντήσεις.
Τι είναι – και τι δεν είναι – ο σεξουαλικός εθισμός
Παρά την αυξανόμενη αναγνώριση, ο σεξουαλικός εθισμός δεν περιλαμβάνεται στο DSM-5 (το βασικό εγχειρίδιο για ψυχικές διαταραχές). Ωστόσο, οι ειδικοί συμφωνούν πως μπορεί να πάρει παθολογικές διαστάσεις: μιλάμε για μια καταναγκαστική ανάγκη για σεξουαλική πράξη, παρόμοια με την ανάγκη που βιώνουν άτομα με εξάρτηση από ουσίες. Οι ειδικοί τονίζουν: δεν πρόκειται απλώς για υψηλή λίμπιντο. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενες σκέψεις και πράξεις που το άτομο δεν μπορεί να ελέγξει, παρά τις προσπάθειες να σταματήσει.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η καταναγκαστική σεξουαλική συμπεριφορά (Compulsive Sexual Behavior Disorder – CSBD) αναγνωρίζεται ως διαταραχή. Περιλαμβάνει:
Παθολογικά σεξουαλικά φαντασιώσεις και επιθυμίες.
Επανάληψη σεξουαλικών πράξεων για να μειωθεί το άγχος ή η δυσφορία.
Έλλειψη ελέγχου, ακόμη και όταν υπάρχουν συνέπειες.
Η απόλαυση του αυνανισμού ή του σεξ είναι φυσιολογική. Όταν όμως γίνεται εμμονή που επηρεάζει την καθημερινή ζωή, τότε μιλάμε για κάτι βαθύτερο.
Κοινές παρανοήσεις
Όχι, οι σεξουαλικά εξαρτημένοι δεν είναι εγκληματίες.
Η σύγχυση με παραβατικές συμπεριφορές δημιουργεί στίγμα. Οι περισσότεροι παλεύουν εσωτερικά και νιώθουν ντροπή, όχι αδιαφορία.
Δεν αφορά μόνο άνδρες.
Έρευνες δείχνουν πως και οι γυναίκες (περίπου 7% σύμφωνα με μελέτη του 2018) βιώνουν καταναγκαστικές σεξουαλικές τάσεις.
Δεν σημαίνει πάντα απιστία.
Μερικά άτομα μπορεί να είναι σε μονογαμική σχέση αλλά να έχουν άλλες καταναγκαστικές συμπεριφορές (π.χ. πορνογραφία, online sexting).
Συμπτώματα σεξουαλικού εθισμού
Εμμονική σκέψη γύρω από το σεξ
Υπερβολικός αυνανισμός, με σωματική φθορά
Κατάθλιψη, άγχος, ενοχές και ντροπή μετά τη σεξουαλική πράξη
Επικίνδυνες σεξουαλικές πρακτικές ή σχέσεις με αγνώστους
Ψέματα προς τους οικείους για να καλυφθούν οι συμπεριφορές
Ανικανότητα να σταματήσει η συμπεριφορά, παρά τη θέληση
Επιπτώσεις
Ο σεξουαλικός εθισμός μπορεί να επηρεάσει σοβαρά:
Σχέσεις: Οδηγεί σε διαζύγια ή διάλυση σχέσεων λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης
Εργασία: Το άτομο γίνεται αφηρημένο ή αδιάφορο, με πιθανές απολύσεις
Οικονομικά: Εμπλοκή σε ακριβές υπηρεσίες (π.χ. πορνεία)
Νομικά προβλήματα: Αν η συμπεριφορά είναι παράνομη
Σωματική υγεία: Αυξημένος κίνδυνος ΣΜΝ και σωματικής εξάντλησης
Τι κρύβεται από πίσω: Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Συχνές ψυχολογικές αιτίες:
Τραύμα από το παρελθόν ή κακοποίηση
Κατάθλιψη, άγχος, μοναξιά
Χαμηλή αυτοεκτίμηση και αναζήτηση συναισθηματικού «κενού»
Πολλές φορές, το άτομο μεταφέρει την εξάρτηση από άλλη ουσία (π.χ. αλκοόλ) στο σεξ, αναζητώντας το ίδιο «ανέβασμα»
Διάγνωση & θεραπεία
Επειδή όπως αναφέραμε ο σεξουαλικός εθισμός δεν υπάρχει επίσημα στο DSM-5, η διάγνωση βασίζεται σε ψυχολογική αξιολόγηση. Μια σωστή προσέγγιση περιλαμβάνει:
Ατομική ψυχοθεραπεία
Ομαδική θεραπεία ή 12 βήματα, παρόμοια με εκείνα των ατόμων με εξάρτηση από ουσίες
Θεραπεία ζευγαριών, όταν ο εθισμός επηρεάζει τη σχέση
Φαρμακευτική αγωγή σε ορισμένες περιπτώσεις (αντικαταθλιπτικά ή σταθεροποιητές διάθεσης)
Η πλήρης αποκατάσταση περιλαμβάνει:
Στήριξη από οικείους και ειδικούς
Σωματική δραστηριότητα: άσκηση, περπάτημα, γιόγκα
Τεχνικές ενσυνειδητότητας όπως ο διαλογισμός
Ανοιχτή επικοινωνία: με σύντροφο, φίλους ή θεραπευτές
Ο σεξουαλικός εθισμός δεν είναι αστείο, ούτε υπερβολή. Είναι μια πραγματική ψυχολογική πρόκληση που μπορεί να επηρεάσει κάθε πτυχή της ζωής. Αν αναγνωρίζεις σημάδια ή νιώθεις ότι κάτι δεν πάει καλά, ζήτα βοήθεια.
ΠΗΓΗ: LADYLIKE
