Λίγα λόγια για τον αετό

0

Από τα πανάρχαια χρόνια σύμβολο δύναμης και κυριαρχίας. Αγέρωχο και επιβλητικό πουλί με εντυπωσιακό και άνετο πέταγμα, ο Χρυσαετός πάντα κυρίευε την ανθρώπινη φαντασία και έχει βρει θέση στις παραδόσεις και τα τραγούδια όλων των λαών της Ευρώπης, ιδιαίτερα του λαού μας. Δυστυχώς, σήμερα ο άνθρωπος, οπλισμένος με δηλητήρια, δολώματα και καραμπίνες, λίγο νοιάζεται για όλα αυτά και ο πληθυσμός του Χρυσαετού παρουσιάζει ανησυχητικές τάσεις μείωσης. Στην Ελλάδα δεν ξεπερνά πλέον τα 200 ζευγάρια… Πρόκειται για το δεύτερο πιο μεγάλο σε μέγεθος αετό στην Ευρώπη, μήκους 76-89 cm. Το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πληθυσμού απαντάται σήμερα στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Ελάχιστα ζευγάρια επιβιώνουν στην Πελοπόννησο, στη Νάξο ενώ ακόμη και στον Όλυμπο έχουν απομείνει μόνο ένα-δύο ζευγάρια και περίπου δέκα στην Κρήτη. Ο ενήλικος Χρυσαετός έχει ομοιόμορφο σκουροκάστανο φτέρωμα με χρυσοκίτρινο κεφάλι και αυχένα, κίτρινα πόδια με πυκνά φτερά. Οι ανήλικοι ξεχωρίζουν από το λευκό χρώμα στη βάση των φτερών και τη λευκή ουρά που φέρει πλατιά, μαύρη ράβδωση στην άκρη. Όταν πετάει, ο Χρυσαετός ξεχωρίζει από το κεφάλι που προεξέχει και τη μεγάλη, τετράγωνη ουρά ενώ κρατάει τα φτερά του προς τα εμπρός σε ένα ανοιχτό V. Αντίθετα, καθιστάς φαίνεται λιγότερο ογκώδης. Κυνηγάει εφορμώντας από μεγάλο ύψος πάνω σε λαγούς, ερπετά, πουλιά αλλά και σε ψοφίμια τα οποία αρπάζει με τα κοντά του δάχτυλα που στην άκρη έχουν γαμψά και αιχμηρά νύχια. Στην Ελλάδα τρέφεται, επίσης, και με χελώνες που τις αφήνει από ψηλά για να σπάσει το κέλυφός τους πάνω στα βράχια… Σπάνια ακούγονται οι σφυριχτές κραυγές του Χρυσαετού κι ένα «γκιε» σα γάβγισμα. Επιδημητικό είδος, ο Χρυσαετός φωλιάζει σε βουνά με ανοιχτές βραχώδεις κοιλάδες και φαράγγια, σε δασωμένες πλαγιές από 400 έως 1.800 μέτρα. Χτίζει τη φωλιά του με κλαδιά στα βράχια και στα μεγάλα δέντρα και γεννά 2 αβγά που κλωσσάει κυρίως το θηλυκό επί 43-45 μέρες. Οι νεοσσοί γεννιούνται χνουδωτοί, δέχονται τις περιποιήσεις και των δύο γονιών και κάνουν την πρώτη πτήση μόλις συμπληρώσουν 65-70 μέρες ζωής.

Είναι είδος αετού και είναι ένα πολύ δυνατό πουλί. Πετά και στο ύψος των 5000m και η όρασή του είναι 100 φορές πιο οξεία από του ανθρώπου. Το μήκος του είναι 70-80 cm και το άνοιγμα των φτερών του πλησιάζει τα 2,30m. Έχει καστανόμαυρο χρώμα, κυρτό ράμφος και γαμψά νύχια. Όταν πεινά επιτίθεται και σε μεγάλα ζώα. Έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε αρνιά και κατσίκια. Το βάρος του δεν υπερβαίνει τα 10kg, έχει όμως τη δυνατότητα να σηκώσει και να μεταφέρει μέχρι και 7kg βάρος. Γεννά 2-3 αυγά και τα επωάζει το θηλυκό για 40-45 ημέρες.

Είναι μονογαμικό πτηνό και ζευγαρώνει για ισόβια. Φτιάχνει τη φωλιά του σε γκρεμούς για να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή υποδομή για την επιβίωση των μικρών του. Ανέκαθεν αποτελούσε ένα πλάσμα ορόσημο της τραχύτητας και άγριας ομορφιάς των Κρητικών ορέων. Αν και ο πληθυσμός του δεν είναι αυτός που ήταν, οι κάτοικοι των χωριών της Κρήτης δεν έπαψαν να τρέφουν αίσθημα βαθέως σεβασμού για το πτηνό αυτό. Διαθέτει άριστη όραση και μπορεί να εντοπίσει τη λεία του καθώς πετά, από πολύ μεγάλη απόσταση.

Δύσκολα μπορεί κανείς να περιγράψει αυτό το πουλί. Γιατί δεν πρέπει να δει μόνο τις διαστάσεις του, αλλά και τον χαρακτήρα του. Είναι το μοναδικό από τα αρπακτικά πουλιά που δεν καταδέχεται να φάει κάτι νεκρό. Τρέφεται μόνο από ότι κυνηγά και συλλαμβάνει ο ίδιος, ενώ ποτέ δεν κρατά όλο το θήραμά του για τον εαυτό του. Πάντα αφήνει τροφή για μικρότερα του ζώα και πουλιά, δίνοντας τον ορισμό της μεγαλοπρέπειας και της αλληλεγγύης! Ποτέ επίσης δεν αρπάζει τη λεία από άλλα μικρότερα πουλιά και δεν καταδέχεται να φάει μαζί με άλλο πουλί ή ζώο! Φτιάχνει τη φωλιά του μόνο σε απόλυτα ασφαλή σημεία για τον ίδιο και τα μικρά του. Η φωλιά δεν είναι προσεγγίσιμη από πουθενά, ενώ είναι δύσκολο ακόμη και να εντοπιστεί! Τη φτιάχνει πάνω σε κορυφές ή ψηλά κλαδιά δέντρων, ή σε βράχια απόκρημνα και δυσδιάκριτα.

Ο τρόπος που ο αετός κυνηγά είναι ίσως ότι πιο εντυπωσιακό σχετικά με αυτόν. Εντοπίζει το θήραμά του από ψηλά με εκπληκτική ακρίβεια και ταυτόχρονα “αναγνωρίζει” τις διαστάσεις του, το βάρος του(Ι) και την κίνηση του. Στη συνέχεια, κλείνοντας τα φτερά του αφήνεται να πέσει με απίστευτη ταχύτητα και ορμή και την κατάλληλη στιγμή – λίγο πριν το έδαφος τα ανοίγει ξανά για να ελέγξει τη βουτιά και αρπάζει το θήραμα με τα νύχια ή το ράμφος του, ανάλογα με το μέγεθος του. Κάθε ζωντανό μπορεί να είναι θήραμα του αετού, αρκεί να μην είναι βαρύτερο από τον ίδιο. Σηκώνει όμως με ευκολία ζώα του ίδιου βάρους με το σώμα του και όταν πρέπει να τα μεταφέρει μακριά., τα τρώει επιτόπου και μεταφέρει μέρος της τροφής στα μικρά του. Ο αετός πάντως έχει μια καταπληκτική ικανότητα όταν κυνηγά: γνωρίζει τι σπανίζει και τι αφθονεί και φροντίζει να βρει το δεύτερο, προστατεύοντας το πρώτο! Μέρος της φύσης και ο ίδιος, την προστατεύει και την ανανεώνει όπως ξέρει. Η εμφάνισή του προκαλεί δέος και θαυμασμό. Οι μεγάλοι αετοί έχουν μήκος στο σώμα τους ένα μέτρο και μήκος στις φτερούγες τους- όταν είναι ανοικτές- δύο ή και δυόμισι μέτρα! Το ράμφος του είναι τόσο δυνατό ώστε μπορεί να κομματιάσει ξύλο με ευκολία, χτυπώντας το μόνο μια φορά! Τα πόδια του έχουν από τέσσερα δάκτυλα, τρία εμπρός και ένα προς τα πίσω που καταλήγουν σε γαμψά, μακριά και γερά νύχια. Το φτέρωμα και η ουρά του έχουν χρώμα ομοιόμορφο, που ποικίλει ανάλογα με το είδος του. Το πιο εντυπωσιακό είδος αετού είναι βέβαια ο βασιλικός ή χρυσαετός. Το μέγιστο άνοιγμα των φτερών του ξεπερνά τα δυόμισι μέτρα και το βάρος του φτάνει τα 15-20 κιλά! Το φτέρωμά του είναι ξανθό (γι αυτό και λέγεται χρυσαετός στην Ελλάδα), το ράμφος έχει γαλάζια απόχρωση, ενώ τα αετόπουλα έχουν χρώμα λευκό. Κανένα άλλο πουλί, ούτε άλλο είδος αετού μπορεί να συγκριθεί με τον βασιλικό αετό. Συναντάται σε όλη την Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική, την Αμερική, σχεδόν πάντα σε ορεινούς όγκους. Στην Ελλάδα ζει στον Όλυμπο, το ορεινό συγκρότημα της Πίνδου και πάντα σε μεγάλα υψόμετρα.

Άλλα γνωστά είδη αετού είναι ο κοινός αετός, μικρότερος σε μέγεθος και με ποικιλία φτερώματος σε σχέση με τον χρυσαετό, ο στικτός αετός που το φτέρωμά του είναι γεμάτο στίγματα, ο αλιαετός ή αετός των θαλασσών, που κυνηγά αποκλειστικά ψάρια και ζει κοντά σε όχθες ποταμών, λιμνών και παράκτιες τοποθεσίες και ο γυπαετός, παμφάγο πουλί που εξωτερικά μοιάζει με αετό, αλλά συμπεριφέρεται περισσότερο σα γύπας.

Δυστυχώς όμως η εξύμνηση του από τον άνθρωπο, η αναγωγή του σε σύμβολο κοσμικής, στρατιωτικής και θρησκευτικής εξουσίας, δεν έχει εμποδίσει κάποιους να τον κυνηγήσουν ανελέητα από τους τόπους του. Περισσότερη ευαισθησία και προσοχή είναι ότι ζητάει το σπάνιο αυτό σε ομορφιά πουλί από μας. Ας τη δώσουμε λοιπόν.

Εξημέρωση: Ο αετός, όταν πιαστεί μικρός, εξημερώνεται εύκολα και αφοσιώνεται στον αφεντικό του. Με ειδική εκπαίδευση χρησιμοποιείται για κυνήγι πουλιών και ζώων, λαγών, αλεπούδων, κουναβιών κλπ.

Share.

Comments are closed.