By Mira K.
Υπάρχουν κείμενα που δεν γράφονται· ξεσπούν.
Σαν να περίμεναν αιώνες μέσα στη γλώσσα μέχρι να βρουν ξανά εποχή αντάξιά τους.
Και ο Θουκυδίδης επιστρέφει σήμερα όχι επειδή τον αγάπησε ξαφνικά ο κόσμος, αλλά επειδή ο κόσμος άρχισε πάλι να του μοιάζει.
Η Κίνα δεν κοιτά τον Θουκυδίδη σαν αρχαιολογικό εύρημα.
Τον κοιτά σαν προειδοποίηση γραμμένη με αίμα.
Γιατί μέσα στην περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη» δεν υπάρχει απλώς μια θεωρία διεθνών σχέσεων.
Υπάρχει ο αρχαίος μηχανισμός του ανθρώπινου φόβου.
Μια δύναμη που ανεβαίνει.
Μια άλλη που νιώθει το έδαφος να τρέμει κάτω από τα πόδια της.
Και τότε η ιστορία αρχίζει να ανασαίνει βαριά.
Η Αθήνα μεγάλωνε.
Η Σπάρτη έβλεπε μέσα σε αυτήν όχι απλώς έναν αντίπαλο, αλλά το πιθανό τέλος της δικής της κυριαρχίας.
Και οι αυτοκρατορίες, όταν αντικρίζουν το ενδεχόμενο του τέλους τους, γίνονται επικίνδυνες ακόμη και για τον ίδιο τους τον εαυτό.
Ο πόλεμος δεν γεννήθηκε τότε από το μίσος.
Γεννήθηκε από την ανασφάλεια.
Από εκείνη τη σκοτεινή στιγμή όπου μια υπερδύναμη αρχίζει να φοβάται περισσότερο την πτώση της παρά την ίδια την καταστροφή.
Αυτό διαβάζει σήμερα το Πεκίνο στις σελίδες του έλληνα ιστορικού.
Και αυτό ψιθυρίζει προς την Ηνωμένες Πολιτείες:
μην αφήσεις τον φόβο να σε μετατρέψει σε δύναμη που χτυπά πριν καν απειληθεί.
Γιατί τότε η πολιτική πεθαίνει και τη θέση της παίρνει η μοίρα.
Και η μοίρα των μεγάλων δυνάμεων δεν έρχεται πια με ασπίδες και δόρατα.
Έρχεται με μικροτσίπ.
Με δορυφόρους.
Με τεχνητή νοημοσύνη.
Με στόλους που κινούνται σιωπηλά στον Ειρηνικό.
Με οικονομικούς πολέμους που δεν αφήνουν καπνό αλλά αφήνουν έθνη γονατισμένα.
Ο νέος Πελοποννησιακός Πόλεμος ίσως να μην ανακοινωθεί ποτέ επίσημα.
Ίσως να έχει ήδη αρχίσει μέσα στα χρηματιστήρια, στα δίκτυα, στα λιμάνια, στις θάλασσες της Νότια Σινική Θάλασσα.
Κι ο Θουκυδίδης στέκεται ακόμη εκεί, αμίλητος, σαν γιατρός που έχει ήδη δει την ακτινογραφία πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα.
Κι εμείς;
Εμείς στεκόμαστε συχνά σαν λαός που ξέχασε ότι κάποτε η γλώσσα του δεν περιέγραφε μόνο τον κόσμο — τον αποκάλυπτε.
Άλλοι παίρνουν τα ελληνικά κείμενα και τα χρησιμοποιούν για να ερμηνεύσουν το μέλλον της ανθρωπότητας, ενώ εμείς πολλές φορές τα φυλακίζουμε σε σχολικές επετείους και σκονισμένες αναφορές.
Αυτή είναι ίσως η βαθύτερη απώλεια.
Όχι ότι χάσαμε αυτοκρατορίες.
Αλλά ότι αφήσαμε τις ιδέες μας να μοιάζουν νεκρές στα δικά μας χέρια, την ώρα που παραμένουν ζωντανές στα χέρια των άλλων.
Γιατί ο Θουκυδίδης δεν έγραψε μόνο για έναν πόλεμο.
Έγραψε για τον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης.
Για εκείνη τη στιγμή όπου η δύναμη χάνει το μέτρο της.
Όπου ο φόβος βαφτίζεται «αναγκαιότητα».
Και όπου οι κοινωνίες αρχίζουν να πιστεύουν πως η σύγκρουση είναι φυσικός νόμος.
Τότε η ιστορία παύει να είναι αφήγηση.
Γίνεται λογιστής.
Και δεν μετρά ιδέες.
Μετρά νεκρούς.
